Ojczyzną topinamburu (słonecznika bulwiastego) jest Ameryka Północna. Bulwy te wywędrowały do Polski w XVIII wieku, rozgaszczając się w menu na dość krótko, bo wkrótce wyparło je, całkiem skutecznie, inne warzywo. Skutecznie na tyle, że dzisiaj mało kto wie, czym jest topinambur i że był obecny w naszej kuchni już setki lat temu.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
WIDEOSernik krakowski w tradycyjnym wydaniu. Najlepsze polskie ciasto
Ziemniaki przecież nie były z nami od zawsze. Zanim zajęto się ich uprawą na całego, to tym wszechstronnym warzywem do zadań specjalnych była m.in. rzepa. Zresztą sposoby wykorzystania rzepy były wzorcem dla późniejszego użycia ziemniaka.
– Kolejną ofiarą ziemniaka był pasternak, roślina podobna do pietruszki, ale o większym korzeniu i bardziej delikatnym, słodkawym smaku. Podobnie z menu Polaków znikały kucmerka, skorzonera czy pochodzący z Ameryki topinambur, początkowo zdecydowanie bardziej popularny – wylicza prof. Jarosław Dumanowski w rozmowie z portalem Pyszności.pl.
Topinmabur - czy jest zdrowy?
Tak, i to nawet bardzo, a szczególną uwagę powinny zwrócić na niego diabetycy. Topinambur jest źródłem inuliny (stanowi pokaźne 17 proc. bulwy), czyli naturalnego cukru z grupy fruktanów. Inulina działa jak naturalny prebiotyk, a więc pomaga odbudować florę bakteryjną jelit, również po kuracji antybiotykami. Co istotne, inulina normalizuje glikemię w przebiegu cukrzycy typu 2 i zmniejsza insulinooporność.
To jednak nie koniec służących zdrowiu właściwości topinamburu. Bulwy te są warte uwagi również ze względu na to, że wspomagają pracę układu pokarmowego i przemianę materii, pomogą podczas zaparć oraz eliminują bakterie odpowiedzialne za biegunkę. Warto wiedzieć, że topinambur ułatwia przyswajanie wapnia, magnezu i żelaza.
Topinambur wykazuje działanie obniżające cholesterol LDL, zmniejsza ryzyko rozwoju miażdżycy, reguluje ciśnienie tętnicze, a także sprawdza się w przypadku osób na diecie odchudzającej. Topinambur zawiera dużo błonnika, który zapewnia uczucie sytości i reguluje procesy metaboliczne.
Jak jeść topinambur?
Topinambur znajduje szerokie zastosowanie w kuchni, można m.in. zastąpić nim ziemniaki. Wystarczy ugotować bulwy na parze albo we wrzątku, a przed warto zanurzyć je na chwilę w zimnej wodzie z sokiem cytrynowym, aby nie ściemniały. Obróbka cieplna powinna być krótka, gdyż warzywo łatwo rozgotować.
Z bulw topinamburu można przygotować domowe frytki, krojąc warzywo na paski i smażąc na złoty kolor w głębokim tłuszczu z dodatkiem kilku ząbków czosnku. Można też zrobić chipsy, krojąc topinambur na cienkie plasterki, lub placki na wzór placków ziemniaczanych. Duszone na maśle bulwy są smacznym dodatkiem do potraw z mięsa i ryb.
Topinambur można również jeść na surowo. Jego smak jest słodki, nieco orzechowy, podobny do karczocha i orzechów brazylijskich.
