Żurek będzie smakował jeszcze lepiej. Tak robiono go ponad 80 lat temu na Łemkowszczyźnie

Kuchnia łemkowska bazowała na prostych produktach z własnego ogródka. Tereny podkarpackie nie słynęły z żyznych ziem i obfitych plonów, więc ludzie byli przyzwyczajeni do gotowania prostych potraw. Nie oznacza to jednak, że były to dania pozbawione smaku. Wiele z nich zachwyca doskonałymi proporcjami i dobrym wyczuciem kompozycji.

Jedną z potraw, które często gościły na łemkowskim stole, była kisełycia. To rodzaj żurku, który – wbrew obecnym zwyczajom – był podawany nie tylko na Wielkanoc, ale także w Wigilię Bożego Narodzenia. Tradycja gotowania zupy w ten sposób sięga XVII wieku. O tym, że była podstawowym daniem Łemków, pisał Oskar Kolberg:

"W Bóbrce we dworze (czeladź) jedzą rano około siódmej barszcz z mąki żytniej albo z owsianej, który ma nazwę kisielica (kisyłicia) (…) w Leszczowatem je się tutaj kisiełycię [czyli] żur owsiany, barszcz żytni lub buraczkowy(…) w Klimkówce jedzą zwykle kartofle, kapustę słodką szatkowaną, zalaną mlekiem słodkim, kisielnicę, czyli żur z owsianej mąki, czyr czyli lemieszkę z owsianej mąki na mleku, pirogi z kartoflami, kapustą, serem" – "Dzieła wszystkie", tom 49.

Na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi można przeczytać, że tradycje łemkowskie są do dzisiaj kultywowane wśród mieszkańców Dolnego Śląska:

"Obecnie Łemkowie zamieszkujący województwo dolnośląskie kontynuują tradycje kulturowe, w tym kulinarne. Żur łemkowski zwany keselicą, kysielnicą lub kysyłycią wytwarzany jest w sposób tradycyjny przez Łemków osiadłych w Przemkowie i okolicach, nieprzerwanie od 1947 r. Łemkowie spożywają go podczas świąt wielkanocnych i bożonarodzeniowych, podczas uroczystości rodzinnych lub lokalnych oraz we wszystkie postne dni (np. podczas czterdziestodniowego postu przed Wielkanocą)".

Zatem kisełycię spożywano nie tylko na Wigilię, ale także na Wielkanoc oraz w inne postne dni w roku. Przepis doskonale pasuje również do współczesnych tradycji wielkanocnych. Wystarczy do kisełyci dodać ugotowane na twardo jajka i pieczoną białą kiełbasę, a efekt będzie doskonały.

Jeśli chcesz podać żurek z jajkami, kiełbasą lub okrasą z boczku, przygotuj te składniki osobno i połóż na wierzch gorącej zupy. Dodatkowo możesz posypać żurek świeżym koperkiem lub natką pietruszki.

Składniki:

• 2 litry wody,
• 0,5 kg ziemniaków,
• 1 szklanka soku z kiszonej kapusty,
• 3 łyżki mąki owsianej,
• 2 ząbki czosnku,
• sól, pieprz do smaku,
• 1 cebula,
• łyżka masła.

Wykonanie:

1. W średnim garnku zagotuj wodę.
2. Obierz i umyj ziemniaki, pokrój w kostkę.
3. Do wrzątku dodaj łyżeczkę soli, wrzuć ziemniaki i gotuj do miękkości.
4. Następnie dodaj drobno posiekany czosnek i sok z kiszonej kapusty.
5. W 100 ml zimnej wody wymieszaj 3 łyżki mąki owsianej, zapraw odrobiną gorącego wywaru i dodaj do zupy. Dokładnie wymieszaj.
6. Na koniec dopraw solą i pieprzem według własnego gustu.
7. Na patelni z roztopionym masłem zeszklij drobno posiekaną cebulę i dodaj ją do kisełyci po nałożeniu zupy do miseczek.

Inne popularne potrawy z kuchni Łemków to fuczki – smażone placuszki z kapusty kiszonej, hałuszki, czyli kluski ziemniaczane, czy zlepieńce – pierogi z pikantnym farszem, najczęściej z kaszanki.